Στην εκπομπή ΠΟΠ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ της ΕΡΤ1, ο Λάκωνας αρτοποιός Νίκος Μάζης δεν παρουσίασε απλώς παραδοσιακές συνταγές, αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία ζωής γύρω από την τέχνη της αρτοποιίας. Με περισσότερα από 46 χρόνια εμπειρίας, αποτελεί μια χαρακτηριστική μορφή του παραδοσιακού Έλληνα αρτοποιού που βλέπει το ψωμί όχι ως προϊόν, αλλά ως δημιουργία.
Από την οικογενειακή παράδοση στην προσωπική δέσμευση
Η αρτοποιία δεν ήταν εξαρχής συνειδητή επιλογή για τον ίδιο. Με πατέρα και παππού αρτοποιούς, η πορεία έμοιαζε προδιαγεγραμμένη, όμως όπως ο ίδιος εξομολογείται, χρειάστηκαν συγκυρίες για να ακολουθήσει το επάγγελμα. Από τη στιγμή που το αποφάσισε, έθεσε έναν ξεκάθαρο στόχο: να το υπηρετήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
«Δεν ήθελα να με λένε φούρναρη, ήθελα να με λένε αρτοποιό», τονίζει, μια φράση που συμπυκνώνει τη φιλοσοφία του. Για εκείνον, η διαφορά βρίσκεται στο μεράκι, στη γνώση και στη βαθιά κατανόηση της πρώτης ύλης.
Ο φούρνος της γειτονιάς ως σημείο αναφοράς
Σε μια εποχή όπου η βιομηχανοποίηση έχει αλλάξει τον χάρτη της αρτοποιίας, ο Νίκος Μάζης υπερασπίζεται τον ρόλο του βιοτεχνικού φούρνου. Ο φούρνος της γειτονιάς, όπως λέει, δεν είναι απλώς ένα σημείο πώλησης, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που συνδέεται με την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Η επαφή με τον κόσμο και η αναγνώριση της δουλειάς αποτελούν για εκείνον τη μεγαλύτερη επιβράβευση — ένα στοιχείο που κρατά ζωντανή την ουσία του επαγγέλματος.
Παράδοση που συνεχίζεται: πασχαλινά ψωμιά και έθιμα
Μέσα από την παρουσία του στην εκπομπή, ο Νίκος Μάζης ανέδειξε και τη βαθιά σχέση της αρτοποιίας με την ελληνική παράδοση, ιδιαίτερα μέσα από τα πασχαλινά έθιμα της Πελοποννήσου.
Ξεχωριστή θέση έχουν η λαμπροκουλούρα — το στρογγυλό ψωμί με την χαρακτηριστική τρύπα — και το λαμπρόψωμο, ένα πιο συμπαγές καρβελάκι. Πρόκειται για παρασκευές που ζυμώνονται παραδοσιακά τη Μεγάλη Πέμπτη, διατηρώντας μέχρι σήμερα τον συμβολικό τους χαρακτήρα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πασχαλόψωμο, μια πλούσια, αρωματική ζύμη που θυμίζει περισσότερο μπριός. Ο ίδιος ο αρτοποιός το περιγράφει ως μια δημιουργία με ρίζες στη Σμύρνη, την οποία προσάρμοσε και εξέλιξε μέσα από τη δική του εμπειρία. Αρωματισμένο με μαχλέπι, κανέλα και γαρύφαλλο, και εμπλουτισμένο με βούτυρο, αυγά και γάλα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η παράδοση μπορεί να αποτελέσει βάση για δημιουργική έκφραση.
Ακόμη και οι λεπτομέρειες έχουν τη σημασία τους: σε ορισμένες περιοχές, το κόκκινο αυγό τοποθετείται σε ορθή γωνία πάνω στο ψωμί και όχι στο κέντρο του σταυρού, αποφεύγοντας τον συμβολισμό της σταύρωσης με καρφιά, μια μικρή αλλά ενδεικτική απόδειξη του πώς τα έθιμα διατηρούνται με σεβασμό.
Η παρακαταθήκη μιας ζωής
Παρότι σήμερα έχει αποσυρθεί από την ενεργό επαγγελματική δραστηριότητα, ο Νίκος Μάζης συνεχίζει να μεταδίδει τη γνώση και την εμπειρία του. Για εκείνον, η αρτοποιία δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα, αλλά μια τέχνη που οφείλει να περνά από γενιά σε γενιά.
Και ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη του κληρονομιά: η υπενθύμιση ότι το καλό ψωμί ξεκινά από τα πιο απλά υλικά, αλλά ολοκληρώνεται μόνο όταν σε αυτά προστεθούν η καρδιά, το πάθος και η αφοσίωση του ανθρώπου που το δημιουργεί.
Δείτε τα σχετικά αποσπάσματα από την εκπομπή «ΠΟΠ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ» της ΕΡΤ1 ΕΔΩ:
