Η καθημερινή λειτουργία ενός αρτοποιείου κρύβει προκλήσεις που απαιτούν σωστή οργάνωση και πρόληψη. Μέσα από έναν απλό και κατανοητό διάλογο, αναδεικνύεται η σημασία της υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ο ρόλος του Τεχνικού Ασφαλείας, η αξία της Μελέτης Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου (ΜΕΕΚ) και βασικές πρακτικές για ένα ασφαλέστερο εργασιακό περιβάλλον.
ΣΠΥΡΟΣ ΚΟΝΤΟΣ – Τεχνολόγος Τροφίμων & Τεχνικός Ασφαλείας
Μέρος Πρώτο
Αρτοποιός: Τεχνολόγε, καλημέρα, καλώς ήρθες.
Τεχνολόγος: Καλημέρα και σ’ εσένα. Τι συμβαίνει και με κάλεσες αχάραχτα;
Α.: Ναι, σε αρτοποιείο έρχεσαι. Χτες, λοιπόν, με κάλεσε ο λογιστής και μου είπε κάτι για Τεχνικό Ασφαλείας. Για κάτσε, μέχρι να ωριμάσουν τα ζυμαράκια μου στα πανιά, και πες μου σχετικά.
Τ.: Ωραία. Για αρχή θα πρέπει να σου πω ότι στον χώρο της εργασίας μας -κάθε εργασίας- οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν κινδύνους και, όπως βλέπω από τα καψίματα στα χέρια σου, τους έχεις αντιμετωπίσει κι εσύ!
Για να βάλουμε τους κινδύνους αυτούς σε τάξη τούς έχουμε κατηγοριοποιήσει όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.
Για όλα αυτά η επιχείρηση, δηλαδή εσύ, ως διοίκηση, και όλοι οι εργαζόμενοι, πρέπει να είναι σωστά προετοιμασμένοι για να διαχειριστούμε τέτοιες καταστάσεις.
Α.: Τεχνολόγε, ωραία μού τα είπες, νομίζω τα κατάλαβα. Οπότε κάνε μια γύρα, δες τι γίνεται και πες μου τι να κάνω.
Τ.: Αγαπητέ, δεν γίνεται έτσι η δουλίτσα. Για να βάλουμε τη μπάλα στο καλάθι, θέλουμε σύστημα και στην περίπτωσή μας ο προπονητής (Κράτος) αναφέρει το «σύστημα» στο Νόμο 3850/2010, άρθρο 43 και στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (ΠΔ 62/2025), άρθρο 534 (ως «γραπτή εκτίμηση κινδύνου»), δηλαδή την υποχρεωτική από τον νόμο, γραπτή Μελέτη Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου ή συνοπτικά ΜΕΕΚ.
Α.: Και σε τι μας βοηθάει αυτή η ΜΕΕΚ;
Τ.: Αγαπητέ συνεργάτη, μας βοηθάει, 1ον) στην αναγνώριση των κινδύνων (τι μπορεί να συμβεί), 2ον) στην αξιολόγηση της πιθανότητας να συμβεί και της σοβαρότητας της επίπτωσης στην υγεία του εργαζομένου, 3ον) τα προληπτικά μέτρα που χρειάζεται να λάβουμε για την προστασία των εργαζομένων, και 4ον) αναγνωρίζουμε τι εφαρμόζεται τώρα, αξιολογούμε τι λείπει και λαμβάνουμε τις καλύτερες αποφάσεις για περαιτέρω ενέργειες.
Α.: Όλα αυτά θα τα κάνω εγώ; Και ποιος θα φουρνίσει;
Τ.: Μη σε νοιάζει, ο συνεργάτης σου Τεχνολόγος Τροφίμων είναι εδώ για σένα. Με βάση τα επαγγελματικά του δικαιώματα ο Τ.Τ. ασκεί την επαγγελματική δραστηριότητα του Τεχνικού Ασφαλείας για τις επιχειρήσεις τροφίμων Β’ κατηγορίας, καθώς και στην πλειονότητα των επιχειρήσεων Γ’ κατηγορίας.
Α.: Όπα, με μπέρδεψες τώρα. Τι εννοείς «κατηγορία»;
Τ.: Οι επιχειρήσεις διαχωρίζονται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα τον βαθμό επικινδυνότητας, δηλαδή εμφάνισης συχνών ατυχημάτων υψηλής σοβαρότητας. Η κατηγοριοποίηση αυτή είναι διεθνής και έχει ενσωματωθεί στην υφιστάμενη νομοθεσία.
Οι επιχειρήσεις τροφίμων ανήκουν στην κατηγορία Β. Παράδειγμα ένας φούρνος ανήκει στην κατηγορία Β, ενώ ένα πρατήριο άρτου ανήκει στην κατηγορία Γ.
Α.: Εντάξει. Πώς προχωράμε το θέμα για να εργάζεται το προσωπικό μου με ασφάλεια και να είμαι… σύννομος;
Τ.: Ναι, σωστά μιλάς. Το προσωπικό σου πρέπει να εργάζεται με ασφάλεια, είναι και ηθική υποχρέωση προς αυτούς. Μην ξεχνάς ότι το σπουδαιότερο στοιχείο σε μια επιχείρηση είναι οι άνθρωποί της. Χρυσός κανόνας που έχει αποδειχθεί ορθός, πολλάκις. Επίσης, εκτός από τα κοινωνικά θέματα, υπάρχουν και τα νομικά, δηλ. ένα ατύχημα εντάσσεται και όχι μόνο στο πλαίσιο της ποινικής ευθύνης, αλλά και αυτό της αστικής ευθύνης. Τώρα, για τη διαδικασία, εν τάχει σού αναφέρω ότι πρώτα κάνουμε μια σύμβαση συνεργασίας (τεχνικός Ασφαλείας με εργοδότη), έπειτα ο λογιστής της επιχείρησης με τους κωδικούς του taxis, ανοίγει πρόσβαση στην πλατφόρμα του SEPENET και ο Τεχνικός Ασφαλείας συμπληρώνει τα στοιχεία που απαιτούνται και το πρόγραμμα επισκέψεων και ολοκληρώνει την αναγγελία Τεχνικού Ασφαλείας. Έπειτα, με τον αριθμό πρωτοκόλλου της αναγγελίας, σφραγίζει (πρωτοκολλάει) ένα φυλλομετρημένο τετράδιο όπου καταγράφονται τα σχόλια και οι παρατηρήσεις του Τεχνικού Ασφαλείας κατά τις επισκέψεις του στην επιχείρηση. Για περισσότερες λεπτομέρειες μπορείς να δεις και τον ιστότοπο του ΣΕΠΕ στον σύνδεσμο https://www.hli.gov.gr
Α.: Εντάξει όλα αυτά, αλλά μπορείς να μου πεις μερικά SOS για την ασφάλεια του προσωπικού στο εργαστήριό μου;
Τ.: Βέβαια. Σύμφωνα με τις κατηγορίες κινδύνων που σου προανέφερα, ας πούμε λίγα πράγματα.
Εξοπλισμός & Μηχανήματα
α. Ελέγχουμε ότι οι διακόπτες έκτακτης ανάγκης (μανιτάρια) λειτουργούν αποτελεσματικά. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και να τεκμηριώνεται ο έλεγχος αυτός σε κάποιο έντυπο.
β. Διατηρούμε τα προστατευτικά καλύμματα στα μηχανήματα και ελέγχουμε εάν λειτουργεί ο αυτόματος διακόπτης λειτουργίας του μηχανήματος σε περίπτωση αφαίρεσης του καλύμματος.
Χημικοί & Βιολογικοί Κίνδυνοι
Χρησιμοποιούμε κατάλληλες μάσκες προστασίας της αναπνοής κατά το άδειασμα σακιών και αδειάζουμε ήπια τα σακιά στα ζυμωτήρια.
Χειροκίνητη Διακίνηση Φορτίων
Αποφεύγουμε την μεταφορά σακιών (π.χ. αλεύρι 25kg) χειρωνακτικά και όταν χρειάζεται χρησιμοποιούμε καρότσια μεταφοράς.
Εγκαύματα & Υψηλές Θερμοκρασίες
Κάνουμε χρήση των ειδικών θερμομονωτικών γαντιών φούρνου που καλύπτουν και τον καρπό κατά τον κλιβανισμό.
Ατυχήματα από πτώσεις
Διατηρούμε καθαριότητα και ευταξία στους χώρους εργασίας ώστε τα δάπεδα να είναι καθαρά από αλεύρι, ζύμες και λάδια για την αποφυγή πτώσεων.
Όταν έχεις χρόνο, μπορείς να δεις στον ιστότοπο του Ελληνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ασφάλειας Εργασίας (ΕΛΥΝΙΑΕ) https://www.elinyae.gr/, τη μελέτη για τα Αρτοποιεία και τον Οδηγό Ενημέρωσης Εργαζομένων σε Αρτοποιεία για μια πιο αναλυτική παρουσίαση των κινδύνων.
Α.: Ωραία. Σε ευχαριστώ για την ενημέρωση. Καλά έκανα και σε κάλεσα να συζητήσουμε το θέμα του Τεχνικού Ασφαλείας για την ασφάλεια των εργαζομένων.
Τ.: Κι εγώ σε ευχαριστώ. Και, καθώς βλέπω τα ζυμάρια να έχουν φουσκώσει, εύχομαι καλά φουρνίσματα. Θα τα ξαναπούμε όμως γιατί το θέμα Ασφάλειας Εργασίας είναι πολύ σημαντικό.
